اگر زوجه در طول زندگی مشترک، علاوه بر تمکین عام و تمکین خاص، به کارهایی غیر از این موارد ذکر شده همچون شستشو و پخت غذا به خواسته شوهر بپردازد مستحق پاداش خواهد بود که به آن، اجرتالمثل ایام زوجیت میگویند که در تبصره ماده 336 قانون مدنی مصوب سال 1385 و همچنین ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 به آن، پرداخته شده است.
اولاً؛ در ضمن عقد، برای زوجه نبایستی در امور خانهداری شرط شده باشد در غیر اینصورت اجرتالمثل منتفی است. ثانیاً؛ زوجه نباید قصد تبرع داشته باشد یعنی به رایگان امور خانهداری را انجام نداده باشد. ثالثاً؛ در صورتی که درخواست طلاق از جانب زوج باشد اجرتالمثل ایام زوجیت به زوجه تعلق خواهد گرفت ولی اگر زوجه تقاضای طلاق کند اجرتالمثل به او تعلق نمیگیرد. در صورتی که طلاق از جانب زوج باشد ولی ناشی از تخلف زوجه از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار زوجه باشد در اینصورت نیز اجرتالمثل ایام زوجیت به زوجه تعلق نمیگیرد.
یکی دیگر از حقوق مالی زوجه، نِحله است. از مستندات قانونی این امر میتوان به «بند ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب سال 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام» و «رأی وحدت رویه شماره 779 مورخ سال 1385 هیأت عمومی دیوان عالی کشور» اشاره کرد. در بند ب تبصره مذکور که بر خلاف ماده واحده و تبصرهها نسخ نگردیده است و قانونگذار، آن را استثناء نموده و مقرر شده که با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وُسع مالی زوج، دادگاه مبلغی را از باب بخشش یا نِحله برای زوجه تعیین مینماید.
برای دریافت نِحله میبایستی شرایطی رعایت شود: 1) طلاق به درخواست زوج باشد 2) در طول زندگی مشترک و تا قبل از اقدام به دادخواست طلاق از جانب زوج، امکان مطالبه نِحله(بر خلاف اجرتالمثل ایام زوجیت) وجود ندارد 3) نِحله و اجرتالمثل قابل جمع نمیباشند بنابراین اگر اجرتالمثل ایام زوجیت به زوجه تعلق بگیرد دادگاه میتواند برای زن، نِحله نیز تعیین نماید 4) در تعیین نِحله بر خلاف اجرتالمثل ایام زوجیت، نیازی به کارشناسی نیست و مبلغی را قاضیِ دادگاه، با توجه به سنوات زندگی مشترک و کارهایی که زوجه انجام داده و خصوصاً تمکن و وسع مرد تعیین میکند.
آیا اجرتالمثل ایام زوجیت جزء دیون حال زوج محسوب میشود؟ بله؛ اجرتالمثل جزء دیون حال بوده و زوجه هر زمان که بخواهد میتواند آن را مطالبه نماید یعنی عندالمطالبه است.
نِحله در اصطلاح حقوقی به چه معناست؟ نِحله در لغت به معنی بخشش و در اصطلاح حقوقی، مبلغی است که دادگاه بر طبق شرایطی تعیین مینماید.