گواهی عدم سوء پیشینه، برگه مخصوصی است که در آن، سوابق کیفری موثر فرد، درج می شود. نحوه صدور عدم سوء سابقه، به دو روش حضوری و اینترنتی، امکان پذیر می باشد
نحوه صدور عدم سوء سابقه، به صورت اینترنتی، از طریق ثبت نام در سامانه ثنا و مراجعه به سامانه ثنا به آدرس adliran.ir، می باشد.
سوء پیشینه کیفری یا همان سوء سابقه عبارت از اعتباری است که مرتکب جرم در اثر ارتکاب بعضی جرایم، بصورت دائم یا موقت از دست می دهد. در واقع مطابق قانون شخصی که مرتکب برخی از جرایم خاص می شود، صلاحیت عهده دار شدن برخی از مسئولیت ها، امتیازات و همچنین بهره مندی از برخی حقوق اجتماعی را بصورت موقت و یا همیشگی از دست می دهد
سوء پیشینه یعنی داشتن محکومیت کیفری موثر؛ به این معنی که اگر شخصی برای چند روز در بازداشتگاه به سر ببرد، اما کارش به زندان و محکومیت نکشد، شامل سوء پیشینه نمیشود پس میتوان چنین گفت فقط تعداد محدودی از جرایم که جزء جرایم خاص میباشند، شامل سوءپیشینه میگردند.
از این رو، باید گفت که جرایم ذیل جزو سوء پیشینه به شمار رفته و در گواهی عدم سوء پیشینه درج خواهد شد:
• جرایمی که مجازات آنها سالب حيات میباشد؛ از جمله قتل، حمل مواد مخدر و…
• جرایمی که مجازات آنها حبس ابد میباشد؛ از جمله ، مواد مخدر و مرتکب شدن به سرقت حدی برای مرتبه سوم
• جرایمی که مجازات آنها قطع عضو اشخاص میباشد؛ از جمله مرتکب شدن به سرقت حدی برای مرتبه اول و دوم
• جرایمی که مجازات آنها قصاص عضو میباشد؛ از جمله مرتکب شدن به جرمی که سبب قطع عضو شخص دیگری گردیده است.
• جرایمی که مرتبط با نفی بلد میباشند؛ مثل محاربه
• جرایمی که مجازات آنها حبس بالای ۲ سال بوده (حبسهای تا درجه پنج) ؛ مثل آدم ربایی
• جرایمی که مجازات آنها شلاق حدی میباشد نه شلاق تعزیری ، از جمله زنا، شراب خوردن
سوء پیشینه غیر موثر
تعریف سوء پیشینه غیر موثر بسیار ساده است. به سوء پیشینه هایی که در گواهی عدم سوء پیشینه ذکر نمی شوند، سوء پیشینه های غیر موثر گفته می شود. جرم هایی زیادی در دسته بندی سوء پیشینه غیر موثر قرار می گیرند؛ اما به طور کلی می توان گفت که جرایمی که کمتر از ۲ سال حبس داشته اند جزء جرایم غیر موثر هستند.
جرایم مربوط به رانندگی، اصلا جزء سوء پیشینه موثر و غیر موثر محسوب نمی شود
فرار از خدمت جزء سوء پیشینه های موثر کیفری نیست و جرم مربوط به آن در گواهی عدم سوء پیشینه ذکر نمی شود.
تا پیش از تصویب مصوبه هیات مقررات زدایی بهبود محیط کسب و کار، در اسفندماه سال 1400، دریافت مجوز شروع کسب و کار، نیز مستلزم ارائه گواهی عدم سوء پیشینه متقاضیان بود؛ اما از تاریخ فوق، این شرط، در رابطه با مجوز اکثر کسب و کارها حذف شده و بنابراین، متقاضیان این مشاغل، الزامی به ارائه گواهی عدم سوء پیشینه، جهت دریافت مجوز شروع کسب و کار، نخواهند داشت.