همینجا اشاره کنیم که موضوع عفاف گستردهتر از حجاب زنان است و بحث ما فقط درباره جرم بودن عدم رعایت حجاب به معنای پوشش شرعی زنان است. پوشش شرعی و عرفی و اخلاقی مردان هم موضوع ما نیست.
براساس برخی باورها حجاب یک تکلیف دینی است و عدم آن، چه بدحجابی یا بیحجابی یک عمل حرام است و بر اساس ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی جرم است؛ زیرا این ماده میگوید: «هركس علناً در انظار و اماكن عمومي و معابر، تظاهر به عمل حرامی نمايد، علاوه بر كيفر عمل، به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم ميگردد و در صورتي كه مرتكب عملی شود كه نفس آن عمل دارای کیفر نیست ولي عفت عمومی را جريحهدار نمايد، فقط به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا ۷۴ ضربه شلاق محكوم خواهد شد.» تبصره همین ماده قانونی، درباره جرم بودن رعایت نکردن حجاب شرعی در فضاهای عمومی تصریح میکند: «زنانی كه بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومي ظاهر شوند، به حبس از ده روز تا دو ماه و يا از دو میلیون تا ده میلیون ريال جزای نقدی محكوم خواهند شد.»
البته بنابر ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی، قاضی مجاز است مجازات حبس و شلاق را به جزای نقدی تبدیل کند.
از سوی دیگر، عدم رعایت حجاب از سوی زنانی که کارمند دولت هستند، جدا از جنبه کیفری آن، تخلف اداری هم شمرده میشود که طبق قانون رسیدگی به تخلفات اداری و توسط هیئتهای مربوط انجام میشود نه دادگاه.
قوانین مثل مواردی که در بالا ذکر شد حجاب تعریف نشده است اما در متن این قوانین به «حجاب و پوشش شرعی» تصریح شده است که نشان میدهد منظور قانونگذار از حجاب، تعریف شرعی آن است که در فقه امامیه یعنی مذهب شیعه جعفری دوازده امامی آمده است.
حجاب شرعی زنان بنابر نظریه مشهور مورد قبول رویه قضایی ایران در مقابل نامحرمان از نظر ظاهری و بدنی عبارت است از: پوشش بدن به طوری که پوست بدن مگر گردی صورت و دست و پا از مچ پیدا نباشد و نیز پوشش و لباس آنچنان چسبان نباشد که زیباییهای اندامها به شکل خاص و تحریکآمیز نمایان گردند.
چون فضای داخلی خودرو از نظر قانون جزو انظار عمومی محسوب میشود، کشف حجاب و برهنگی سر و گردن در آن جرم است و به همین دلیل نیروی انتظامی با آن برخورد میکند. ارسال پیامک کشف حجاب در خودرو توسط نیروی انتظامی و درخواست مراجعه به پلیس امنیت اخلاقی و اخطار به توقیف خودرو در صورت تکرار، یکی از نمونههای اقدام این نیرو است.
آیا تعهدنامه بدحجابی جزو سوء پیشینه قرار میگیرد؟ یکی از اقدامات نیروی انتظامی در برخورد با بدحجابی یا بیحجابی در بار نخست و بدون تحقق جرمهای کیفری دیگری، گرفتن تعهدنامه کتبی است که هرچند برای دفعات بعد قابل استناد و ارجاع است اما فعلاً جزو سوءپیشینه قرار نگرفته است